Meditatie


 

 

 

Volgzaam leven                

Johannes 10:14 / Psalm 23

bijbel2Wie regelmatig in de natuur wandelt, komt soms een schaapskudde met een herder tegen. Er zijn in Nederland meer dan 100 schaapskuddes. Het is een mooi gezicht wanneer je op de heide een grote groep schapen ziet grazen. Vaak loopt er nog een hond bij.

In Jezus’ dagen is het een herkenbaar beeld in IsraŽl. Jezus gebruikt in Zijn onderwijs vaak bekende taferelen om iets uit te leggen. Behalve dat het voorbeeld uit het dagelijks leven is gegrepen, refereert het bij de omstanders aan woorden uit het Oude Testament, zeg maar de Bijbel van die tijd. Het beeld van de herder klinkt de omstanders vertrouwd in de oren. Een bekend gedeelte uit het Oude Testament over een herder is Psalm 23.

Jezus begint Zijn onderwijs met het schetsen van een situatie die herkenning oproept. Het is concreet en mensen hebben er allemaal een beeld bij. De betekenis van deze gelijkenis ontgaat hen echter.

Dan positioneert Jezus Zichzelf in het verhaal. Hij is de Deur, de entree tot de schaapskooi. Via de deur kunnen de schapen de veilige ruimte binnengaan en naar buiten gaan. In Nederland is een schaapskoor veelal een houten schuur met een dak erboven. In IsraŽl ziet een schaapskooi er iets anders uit. Het is vaak een ommuurd gedeelte in de vrije natuur, zonder dak, maar wel met een deur. Als de schapen via de deur naar binnen gaan worden ze geteld en bekeken.

Een schaapskooi biedt veiligheid en rust voor de schapen. Wie wel eens met schapen te maken heeft gehad, weet dat het eigenzinnige beesten zijn. Ze komen niet als vanzelf in beweging. Zijn ze eenmaal binnen, dan zijn ze niet gemakkelijk in beweging te brengen. De herder moet hen naar buiten jagen (vs.4). Pas wanneer er een schaap over de dam is, volgen er meer.

De schaapskooi biedt rust, maar daar kunnen de schapen niet blijven. Ze moeten naar buiten. Daar bevinden zich immers de grazige weiden en de stille wateren. De wereld buiten de schaapskooi is overigens niet zonder gevaren. Er loeren ‘schaduwen van de dood’, en ‘tegenstanders’. De wereld buiten de veilige omheining is onvoorspelbaar en onzeker. De herder is er echter wel. Hij gaat voorop! Eerst moet hij zijn schapen aansporen om naar buiten te gaan, maar dan laat hij de schapen niet aan hun lot over. Hij neemt ze mee en de schapen volgen hem omdat ze zijn stem kennen. Dit is allemaal heel herkenbaar voor de toehoorders van Jezus.

Dan zegt de Heiland iets opzienbarends. Stelde Hij Zich eerst gelijk aan de deur, nu proclameert Hij dat Hij de goede Herder is. Hij stelt Zich hiermee aan God gelijk. Psalm 23 bezingt immers dat de Heere de herder van IsraŽl is! De reacties zijn hevig (vs. 19 en 20). De omstanders zijn geschokt en sommigen zeggen zelfs dat Hij door een demon is bezeten.

Refereert Jezus hier aan de woorden van EzechiŽl 34:22 en 23: ‘Ik zal mijn schapen verlossen zodat ze niet meer tot prooi zullen zijn. Ik zal over hen ťťn Herder doen opstaan, mijn knecht David, Hij zal ze weiden en Hij zal een herder voor ze zijn.’?  Hier wordt voorzegd dat de Messias een Herder zal zijn Die werkelijk het goede zoekt voor Zijn schapen.

Een sleutelwoord in dit gedeelte is kennen. De betekenis van dit woord gaat veel dieper dan ergens iets vanaf weten. Het heeft te maken met een diepe verbondenheid, een oprechte betrokkenheid. Wie de stem van de goede Herder kent, weet dat Hij betrouwbaar is en zorgzaam. Deze Herder heeft het beste met Zijn schapen voor ook al  bewaart Hij hen niet voor moeilijke situaties. Hij is er echter bij: ‘Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij’.

Door deze Herder mogen ook wij ons laten gezeggen.  Wij zijn niet geroepen om onszelf te weiden of alleen in de veilige ‘schaapskooi’ te blijven. Wij zijn geroepen om als gemeente in deze onzekere en onveilige wereld te luisteren naar de stem van deze goede Herder. Wanneer we Zijn stem niet (her)kennen, verdwalen we. Wanneer we niet weten waar Hij ons roept en als we Hem niet volgen, lopen we het risico dat we geen water vinden en geen grazige weiden. Zonder deze Herder overleven we het niet in deze ‘gevaarlijke’ wereld.

Wanneer we deze Herder volgen, mogen we instemmen met Psalm 23: ‘Ja goedheid en goedertierenheid zullen mij volgen al de dagen van mijn leven en ik zal in het huis van de HEERE blijven tot in lengte van dagen!

Anneke van Maanen